NA CZYM POLEGA VoIP?

Wstęp

Telefonia IP i generalnie VOIP są pojęciami stosunkowo młodymi, a wiążą się z metodą przesyłu głosu poprzez najbardziej dzisiaj rozwinięte sieci działające w oparciu o protokół IP (np. Internet).

Przez wiele lat istniał wyraźny podział na osoby/działy/firmy zajmujące się usługami głosowymi oraz usługami transmisji danych. Historycznie transmisja samego głosu jest dużo starsza (datować ją można na rok 1876 - rok uzyskania patentu na telefon przez Alexandra Bella - formalnie jednak wynalazcą telefonu był Antonio Meucci), przez wiele lat rozwijana samodzielnie i w początkowym okresie to technologia przesyłu głosu była podstawą do budowy sieci transmisji danych. Przykładem mogą tutaj być popularne modemy analogowe. W tym przypadku mogliśmy połączyć ze sobą dwa komputery, dwie sieci bazując w 100% na sieciach stworzonych tylko i wyłącznie do przesyłania głosu, zajmując w sposób ciągły pasmo, pole komutacyjne central itp.

Rozwiązanie takie miało wady i zalety. Podstawowa zaletą było to, iż w celu budowy sieci transmisji danych nie trzeba było budować i utrzymywać oddzielnych sieci (nowe światłowody, nowe ekipy utrzymaniowe, nowe mechanizmy zabezpieczeń) a można było skorzystać już z istniejących sieci telefonicznych. Wadą natomiast było to, iż sieci telefoniczne były i są konstruowane na stosunkowo niewielkie prędkości, standardowo pojedynczy kanał rozmówny to 64kbps, i aby uzyskać np. prędkość 512kbps, należałoby zająć 8 takich kanałów równocześnie. Dodatkowo systemy telefoniczne są projektowane do przenoszenia stosunkowo krótkich połączeń (standardowa rozmowa telefoniczna trwa do 3 minut).

Gwałtowny rozwój sieci komputerowych spowodował bardzo szybkie wysycenie dostępnych dla nich zasobów (projektowanych na potrzeby tradycyjnych telefonów). W firmach telekomunikacyjnych osoby zajmujące się transmisją danych IP uzyskały miano "pożeraczy wszelkiego dostępnego pasma".

I tak to dosyć szybko zaczęto budować inne oddzielne sieci dedykowane tylko na potrzeby sieci transmisji danych. W dużej mierze opierając je na szybkich i tanich łączach Ethernet (obecnie w Polsce można już spotkać pojedyncze przęsła GigabitEthernet działające na dystansie ponad 100km).

W pewnym momencie sytuacja zaczęła się odwracać, skoro mamy już wybudowane sieci transmisji danych, które zapewniają nam możliwość przenoszenia dużej ilości danych, działają niezawodnie to bez żadnego problemu możemy do nich "dołożyć" transmisję zwykłego tradycyjnego głosu. Wystarczy tylko opracować technologię, protokoły oraz zapewnić interfejs do tradycyjnej sieci telefonicznej.

W ramach tworzenia się technologii integrującej przesyłanie głosu poprzez sieć IP można wyróżnić następujące pojęcia:

• VoIP (ang. Voice over Internet Protocol) - technologia umożliwiająca przesyłanie głosu za pomocą łączy internetowych lub dedykowanych sieci wykorzystujących protokół IP. Popularnie nazywane telefonią internetową. Aby transmisja miała miejsce wystarczą dwa terminale IP z routingiem IP umożliwiającym połączenie IP między nimi.
• ToIP (Telephone over Internet Protocol) to telefonia internetowa będąca produktem, podczas gdy VoIP (Voice over Internet Protocol jest technologią zapewniającą prawidłowe działanie samego ToIP. W ramach ToIP możemy wyróżnić usługi dodatkowe jak np. CallerID, połączenia konferencyjne, przekazywanie połączeń, VoiceMail, współdziałanie telefonu z komputerem CTI, zapowiedzi głosowe i menu interaktywne IVR.

Protokoły VOIP

Aby rozmowa pomiędzy użytkownikami w sieci IP doszła do skutku należy zdefiniować sposób połączenia pomiędzy dwoma użytkownikami.

Jako, że korzystamy z sieci IP możemy skorzystać z modelu warstwowego (OSI) i nie martwić się o warstwy poniżej warstwy transportowej. W ramach VOIP możemy wyróżnić dwa główne typy protokołów

1. Protokoły kontrolne - tzw. RTCP - odpowiedzialne za nawiązywanie (wybieranie numerów), kończenie połączeń, przekazywanie informacji o tym kto dzwoni, o rozmowach oczekujących itp. W większości przypadków urządzenie końcowe wymienia komunikaty RTCP bezpośrednio z iPABXem (protokoły RTCP pełnią podobną funkcję jak kanał D w rozwiązaniach ISDN).

2. Protokoły komunikacyjne RTP - odpowiedzialne za kodowanie i transmisję głosu. Ze względu na to, iż w wyniku potencjalnych błędów w transmisji, głosu nie należy retransmitować, do transportu RTP wybrany został protokół UDP. W większości dwa urządzenia końcowe zestawiają bezpośrednio między sobą (najlepszą drogą) kanał transmisyjny, przez który prowadzona jest rozmowa, a jedynie informacja o tym, ze rozmowa jest i np. o czasie jej trwania jest przekazywana za pomocą RTCP do serwera iPABX (Protokoły RTP pełnią podobną funkcję jak kanały B w rozwiązaniach ISDN).

Ze względu na to, że sama technologia VOIP jest stosunkowo świeża, nie ma jeszcze jednego wyraźnego standardu komunikacyjnego. Każdy producent, każda grupa robocza rozwija i propaguje swój własny standard rodziny protokołów RTP i RTCP, i tak np. możemy wyróżnić:

• SIP (najbardziej popularny w Internecie)
• H.323 (bardzo popularny, mocno związany z ISDN)
• Skinny Client Control Protocol - Cisco
• Megaco
• MiNET
• MGCP
• IAX
• Jingle

Aby dwa różne systemy w ramach VOIP ze sobą rozmawiać konieczne jest postawienie dedykowanego interfejsu, media gatewaya który będzie tłumaczył komunikaty jednego systemu na drugi (podobnie jak w przypadku połączenia systemu VOIP z siecią tradycyjną PSTN).

Bardzo ważnym elementem technologii VOIP jest odpowiednie zakodowanie rozmowy.(Spróbkowanie sygnału analogowego jakim jest głos do postaci cyfrowej) W tym celu używa się ogólnie przyjętych zestawów kodeków.

• iLBC
• GSM
• u_law
• Speex
• G.729
• G.723.1
• G.711

Niektóre z nich, jak np. G711 są kodekami bezstratnymi, które umożliwiają przesłanie rozmowy bardzo dobrej jakości - wymagają jednak stosunkowo sporo pasma. Inne kodeki, jak np. G723.1 mocno kompresują rozmowę obniżając jej jakość, to jednak nie mają aż tak dużego zapotrzebowania na pasmo.

Urządzenia ToIP i VIP

Jeżeli mamy już zdefiniowaną technologię przesyłu głosu musimy jeszcze zaopatrzyć się w odpowiednie aplikację które tą technologię nam odpowiednio obsłużą i dodatkowo połączą nas z istniejącą natywną siecią PSTN.

iPABX

Podstawowym elementem całej telefonii IP jest jednostka sterująca zwana iPABXem. Jest to oprogramowanie instalowane na dedykowanym komputerze, lub też na dedykowanej platformie, która jest jednocześnie routerem do Internetu. W zależności od producenta zarządzanie iPABXem odbywa się za pomocą przeglądarki WWW, CLI, SNMP itp. Do iPABX podłączamy urządzenia końcowe takie jak aparaty telefoniczne i bramy do PSTNu. Same iPABX obsługują tylko i wyłącznie ruch typu RTCP (nie zajmują się przenoszeniem pakietów głosowych). Jedyne wymagania, aby system telefonii działał prawidłowo to doprowadzenie do "widzialności" w warstwie IP pomiędzy urządzeniami końcowymi a iPABXem.

• System Asterisk
• PBX4Linux
• OpenPBX
• Cisco: Call Manager Express, Call Manager
• Nortel: BCM, Communication Server

Każde, z ww. rozwiązań jest dedykowane do obsługi określonej liczby jednoczesnych połączeń i aparatów. W większości jest to ograniczenie spowodowane mocą procesora i pojemności pamięci systemu, na jakim dany iPABX jest zainstalowany.

Telefony internetowe

Telefony internetowe to urządzenia natywnie komunikujące się w protokole IP. Zapewniające możliwość dekodowania sygnału cyfrowego IP na postać analogową. Ze względu na budowę możemy wyróżnić 2 podstawowe typy:

• Urządzenie sprzętowe (dedykowane wolnostojące urządzenia ze słuchawką, mikrofonem i interfejsem do sieci komputerowej)
  • Cisco 7900
  • Nortel IP Phone
  • Sipura SPA-841
• Urządzenia programowe (instalowane na posiadanych komputerach, komputer załatwia nam dostęp do sieci i musi posiadać kartę dźwiękową)
  • Xten
  • Skype

Analogowe adaptery terminali

Wielu z użytkowników pragnących się przesiąść z sieci tradycyjnej do IP posiada już własne telefony lub faxy i nie chce z nich rezygnować. W tym celu zamiast natywnych telefonów IP, muszą zaopatrzyć się w bramkę do analogowych terminali. Wtedy sama bramka z jednej strony komunikuje się z iPABXem, koduje sygnał i przesyła go do specjalnego portu, do którego podłączamy tradycyjny aparat telefoniczny lub FAX. Funkcjonalnie po połączeniu analogowego telefonu i analogowego adapteru uzyskujemy funkcjonalność natywnego telefonu IP.

Urządzenia MediaGateway

Urządzenia media-gateway to hybrydy PABX rozpięte między sieciami TDM(tradycyjna telefonia) i IP, lub 2 sieci IP komunikujące się dwoma rożnymi protokołami, np. SIP do H323. W zależności od wersji mogą to być karty wkładane do odpowiednich komputerów, wolnostojące urządzenia, lub moduły do routerów. W wielu mniejszych przypadkach integruje się w jednym fizycznym urządzeniu funkcje Media-Gatewaya, iPABX, i dodatkowo routera (np. Cisco CallManager Express, Nortel Business Communication Manager). Od strony PSTN dostępne są praktycznie wszystkie spotykane w świecie interfejsy:

• FXO/FXS - do podłączenia pojedynczych terminali analogowych (urządzenia końcowe jak i porty miejskie)
• ISDN BRA
• ISDN PRA

Ze względów technologicznych w przypadku telefonii IP należy starać się unikać podłączenia sieci analogowych (za wyjątkiem końcowych telefonów, faxów itp.). W sieciach analogowych informacje o stanie linii, rozłączeniu, zajętości przekazywane są za pomocą odpowiedniego poziomu napięcia, w zależności od regionu świata i typu centrali miejskiej poziomy napięć bywają różne i po podłączeniu takiego systemu do telefonii IP, o ile rozmowa będzie przebiegała bez zastrzeżeń to mogą wystąpić problemy z prawidłowym rozłączeniem i później z kolejnym połączeniem.

Korzyści ze stosowania telefonii IP

Na chwilę obecną każdy z nas korzysta z połączeń telefonicznych. Ciężko jest sobie wyobrazić prowadzenie biznesu w bez komunikacji telefonicznej, a takowa istniała od wielu lat - w miarę stabilnie i dobrze. Pojawia się zatem pytanie, po co zmieniać coś co dobre. Wiele osób twierdzi, że poprawienie dobrego kończy się przeważnie popsuciem. Jednak jak przyjrzymy się telefonii IP możemy znaleźć przynajmniej kilka plusów tego rodzaju telefonii nad jej tradycyjnym odpowiednikiem.

I tak na przykład używając telefonii IP bez żadnego problemu możemy wdrożyć usługę typu "follow me". Obrazowo mówiąc numer telefonu będzie podążał za nami. Jeśli jesteśmy w firmie przy biurku logujemy się do aparatu na biurku. Jesteśmy w domu logujemy się do aparatu w domu, a będąc w podróży służbowej włączamy aplikację telefoniczną na naszym komputerze przenośnym. Efekt cały czas jesteśmy osiągalni pod jednym numerem telefonicznym, a gdziekolwiek jesteśmy rozmawiamy z firmą korzystając z numerów wewnętrznych. Jedyne, o co należy zadbać to o widzenie się naszych sieci IP, no i oczywiście o odpowiednią jakość łączy internetowych, na których będziemy przeprowadzali naszą transmisję.

Dodatkowym atutem przemawiającym za stosowaniem telefonii IP jest budowa i utrzymanie pojedynczej infrastruktury technicznej wewnątrz firmy. Stosując telefonię, IP nie ma konieczności stosowania dwóch rodzajów okablowania, różnych punktów dystrybucyjnych, innych metod pomiarowych kabli itp., Jeżeli kabel jest sprawny, i podłączony do sieci, to zadziała na nim prawidłowo komputer jak i telefon IP. Analogicznie w przypadku rozwiązań bezprzewodowych, jeżeli w firmie istnieje bezpieczna komunikacja WLAN to nie ma żadnych przeszkód, aby do tej samej infrastruktury podłączyć słuchawki bezprzewodowe WLAN telefonii IP- uzyskując w ten sposób stosunkowo tanie rozwiązanie DECTowe.

Ponadto, w przypadku rozbudowy firmy i konieczności zestawienie kolejnych numerów telefonów, cała inwestycja sprowadza się do wybudowania infrastruktury pod sieć transmisji danych, i nie ma tu dużego znaczenia czy sieć będzie o zasięgu lokalnym: dołożenie kolejnego przełącznika, dołączenie budynku za pomocą mostu bezprzewodowego, czy też o zasięgu ogólnokrajowym lub międzynarodowym: VPN poprzez Internet lub poprzez dedykowane sieci FR/ATM/MPLS. Po wybudowaniu infrastruktury wystarczy podłączyć telefony IP do istniejącej sieci ..i już. Ważne, aby poprzez wybudowaną nową sieć można było zobaczyć firmowego iPABXa. Zalety: spójna numeracja wewnątrz całej firmy, szybkie i sprawne podłączenie tymczasowych lokalizacji, lub bliskich oddziałów np. nowy magazyn po drugiej stronie ulicy (mosty bezprzewodowe), wreszcie w obrębie całej firmy rozmowy bez ponoszenia dodatkowych kosztów (nawet do oddziałów międzynarodowych).

Dla resellerów branży IT największą korzyścią telefonii IP jest możliwość jej wdrożenia i utrzymywania (analogicznie jak dla sieci transmisji danych). Do tej pory w wielu firmach jest tak, iż za telefonię odpowiada zewnętrzna firma lub osobny dział, i z racji, iż systemy PABXowe mają charakter lokalny to zarządzanie nimi odbywa się tez lokalnie (ew. poprzez dedykowaną linię do zarządzania z wykorzystaniem modemu). Zintegrowanie sieci telefonicznej z siecią transmisji danych pozwoli na oszczędności dla klienta końcowego chociażby w postaci wyboru jednej firmy do wdrożenia i utrzymania całego systemu komunikacyjnego, a naturalne zintegrowanie telefonii IP z Internetem pozwoli na szybsze i lepsze zarządzanie systemem. (praktycznie całkowicie zdalny nadzór, bez konieczności czaso- i kosztochłonnych wyjazdów do klienta).

Problemy występujące w telefonii IP

Jako, że sama telefonia IP jest stosunkowo nowa to dosyć głośno jest o tym, ze działa ona źle, jest niestabilna, często się zawiesza zrywa połączenia itp. Wynika to głównie z faktu, iż nie wiemy dokładnie jak ona działa i jak należy się ustrzec przed występującymi problemami.

Po pierwsze, aby telefonia IP działała prawidłowo muszą być spełnione równocześnie następujące warunki:

1. Wystarczające pasmo - zależy od użytego kodeka i od ilości jednocześnie wykonywanych rozmów, (od 5kbps do ok. 64kbps na rozmowę), należy pamiętać o tym, że w rzeczywistości potrzebujemy około 20% więcej pasma niż by to wynikało z prostej kalkulacji, bo dochodzi nam ruch kontrolny potrzebny do zestawienia i utrzymania połączenia, oraz narzut samego protokołu IP.
2. Bilans opóźnień - przyjmuje się dla kodeka G711, że maksymalne obustronne opóźnienie pomiędzy dwoma stacjami telefonii IP nie może być większe niż 150ms, w praktyce, jeżeli opóźnienie nie przekroczy 500ms istnieje duża szansa na prawidłowo rozmowę.
3. Jitter - czyli wahania opóźnień, jeśli opóźnienie jest spore, ale stałe, np. 300ms rozmowa może nie będzie komfortowa ale czytelna, ale jeśli jeden pakiet przejdzie w czasie 50ms, drugi w czasie 450ms, a trzeci w czasie 300ms - to rozmowa stanie się zupełnie nieczytelna. Załóżmy, że mówimy ABC do słuchawki, a odbiorca otrzyma komunikat w postaci BCA, systemy kontrolne nie dopuszczą do pojawienia się w słuchawce pierwszych dwóch liter, i w efekcie odbiorca dostanie... ciszę i na końcu samo A.
4. Serializacja - problem, który występuje na łączach wolnych do 768kbps, wtedy mimo zastosowania odpowiednich mechanizmów (QOS) może się okazać, iż pakiet, IP, który pojawił się na interfejsie jest na tyle duży (np. 1500 bajtów), że czas jego przejścia przez interfejs będzie dłuższy niż 500ms, co spowoduje brak możliwości komunikacji IP (należy wtedy manipulować wielkością MTU na interfejsie lub też stosować mechanizmy typu LFI).

Jak sobie można z tymi problemami radzić?

Po pierwsze instalować telefonię IP na łączach przepustowościach powyżej 768kbps, po drugie zadbać o priorytetyzację pakietów VOIPowych (RTP jak i RTCP), jeśli to możliwe to instalować telefonię na łączach z QOS (FR, ATM, MPLS) - tutaj należy też zadbać o to, aby nasze pakiety głosowe były prawidłowo oznaczane w kierunku do sieci operatora. Nie ma sensu stosować rozwiązań QOS (np. DSCP, DiffServ) jeśli telefonia IP instalowana jest na łączu do Internetu. Oznaczenia te będą od razu kasowane zaraz po wejściu w Internet, a posiadany router będzie miał więcej zajęcia z niepotrzebnym obrabianiem i oznaczaniem pakietów.

Kolejnym zarzutem w kierunku telefonii IP jest mała stabilność i częste "wieszanie się" Internetu. Historycznie jest to związane z tym, że operatorzy nie dbali o SLA dla potrzeb Internetu tak jak o zwykły głos, nie było też tylu specjalistów posiadających wiedzę na temat, IP którzy by byli w stanie szybko i sprawnie usunąć awarię. Wreszcie w dzisiejszych czasach wielu użytkowników próbuje zainstalować telefonię IP na sieciach (np. osiedlowych), które to zostały wybudowane z pominięciem wszelkich standardów na wieszających się urządzeniach pochodzących z "deep unknown Taiwan". Jednak rosnąca konkurencja wśród operatorów wymusza podnoszenia jakości pracy ich sieci, nie jest problemem wynegocjowanie obecnie umowy na czas usunięcia awarii poniżej 4h 7 dni w tygodniu, dodatkowo w przypadku rozwiązań, IP mamy do dyspozycji szereg rozwiązań zwiększających niezawodność usług - jako chociażby drugie niezależne łącze + routing BGP.

Dosyć częstym problemem w telefonii IP (zwłaszcza tej najbardziej rozwijanej ostatnio - SIP) jest problem ze słyszalności w momencie, gdy chociaż jedno z urządzeń końcowych znajduje się za NATem. Na chwilę obecną nie ma uniwersalnego rozwiązanie tego problemu i każdy z producentów rozwiązuje go trochę inaczej, lepiej lub gorzej, jednak w sposób zauważalny przy każdej zmianie firmwaru problem NATa rozwiązywany jest coraz lepiej.

Na chwilę obecną można sobie radzić poprzez:

• statyczne przekierowania portów
• używanie mechanizmu - SNAT
• używanie zewnętrznego serwera PROXy

Ostatnią rzeczą, która jest problematyczna w sieciach telefonii IP to możliwości połączenia na numery alarmowe. Problem pojawia się, ponieważ w telefonii IP nie mamy możliwości przypisania geograficznego do numeru telefonu. Wbrew pozorom sprawę można dosyć prosto rozwiązać, ponieważ tak naprawdę każdy numer alarmowy jest nadpisywany na numer telefoniczny publiczny. W Internecie bez problemu możemy odszukać tablicę mapowania numerów 112 na numer publiczny, musimy tylko znać swój kod pocztowy, ew. dokładny adres.

Słowniczek

Asynchronous Transfer Mode (ATM) - technologia szerokopasmowej transmisji danych cyfrowych, głosu, sygnału wizyjnego i danych z sieci LAN, WAN, Frame_Relay.

MPLS (and Multi Protocol Label Switching) - nowoczesna sieć transmisji danych w IP służąca głównie do budowy bezpiecznych i szybkich konwergentnych sieci WAN.

Frame Relay - zaawansowana pakietowa sieć komutowana przesyłająca dane zmiennej długości przez stałe obwody wirtualne (PVC) w środowisku cyfrowym. Jakość łączy cyfrowych pozwala na ograniczenie mechanizmów korekcji błędów, co pozwala sieciom Frame Relay na większe szybkości transmisji niż uzyskiwane w sieciach X.25.

Internet (dosł. międzysieć; od ang. inter - między i ang. net - sieć) to sieć komputerowa o światowym zasięgu łącząca sieci lokalne, sieci rozległe i wszystkie komputery do nich podłączone. Standardy internetu regulowane są przez agencję Internet Engineering Task Force (IETF) i publikowane w dokumentach RFC. Zgodnie z definicją słowa internet oznacza ono globalny system informacyjny spełniający następujące warunki:

• jest logicznie połączony w jednorodną sieć adresową opartą na protokole IP (Internet Protocol),
• jest w stanie zapewnić komunikację przy użyciu TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol),
• dostarcza, lub wykorzystuje publicznie usługi wyższego poziomu oparte na komunikacji i związanej z nią infrastrukturze.

IP (ang. Internet Protocol) to protokół komunikacyjny należący do warstwy sieciowej modelu OSI, używany powszechnie w Internecie i sieciach lokalnych.

ISDN (ang. Integrated Services Digital Network, czyli sieć cyfrowa z integracją usług). Technologia sieci informacyjnych mająca na celu rozszerzenie PSTN przez bezpośrednie udostępnienie usług cyfrowych dla oddalonych urządzeń (bez pośrednictwa urządzeń analogowych) (ang. end-to-end circuit-switched digital services).

Jitter są to szybkozmienne fluktuacje fazy, czyli takie których częstotliwość jest powyżej 10 Hz. Jednostką miary tych fluktuacji jest odstęp jednostkowy UI (ang. Unit Interval), który równa się szerokości jednego bitu w danym strumieniu transmisyjnym. I tak np. dla strumienia o przepływności 2,048 Mbit/s, jeden UI wynosi 488 ns, a dla 155,52 Mbit/s UI = 6,43 ns.

Konwergencja w zakresie high-tech wiele procesów obejmujących kojarzenie zjawisk znajdujących się na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów. Przykłady: łączny przekaz głosu z danymi, integracja przekazów przez różne sieci (VoIP, VoFR, VoATM).

PABX (ang. Private Branch Exchange) to centrala telefoniczna będąca własnością użytkownika, zwykle przedsiębiorstwa, w przeciwieństwie do standardowych central będących własnością operatora telekomunikacyjnego lub operatora sieci. Użytkownicy PBXa wspólnie użytkują kilka linii zewnętrznych do połączeń poza centralą.

Przepustowość (pojemność kanału, ang. throughput) - w telekomunikacji i informatyce maksymalna ilość informacji (mierzonej w bitach), jaka może być przesyłana przez dany kanał telekomunikacyjny lub łącze w jednostce czasu (mierzonej w sekundach.

PSTN (ang. Public Switched Telephone Network) - publiczna komutowana sieć telefoniczna. Początkowo bazująca na technologiach analogowych, obecnie sieć zrealizowana prawie w całości w oparciu o technologie cyfrowe. Usługi PSTN obejmują usługi zarówno analogowe usługi POTS (akronim od Plain Old Telephone Service), jak i cyfrowe ISDN.

QoS (ang. Quality of Service) - po polsku: jakość obsługi/przekazu. Są to wymagania nałożone na połączenie komunikacyjne realizowane przez daną sieć komputerową.

Routing (trasowanie, ruting) to wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą.

SIP (ang. Session Initiation Protocol), protokół inicjowania sesji, to zaproponowany przyz IETF standard dla zestawiania sesji pomiędzy jednym lub wieloma klientami. Jest obecnie dominującym protokołem sygnalizacyjnym dla Voice over IP i stopniowo zastępuje H.323.

SLA - (ang. Service Level Agreement) - ustalenie poziomu gwarancji, minimalne parametry techniczne, czas usunięcia awarii itp.

TDM - ang. Time Division Multiplexing. Przesyłane sygnały dzielone są na części, którym później przypisywane są czasy transmisji. Najpierw przesyłana jest pierwsza część pierwszego sygnału potem pierwsza część drugiego sygnał itd., Gdy zostaną przesłane wszystkie pierwsze części, do głosu dochodzą drugie części sygnału. Multipleksowanie tego rodzaju jest odpowiednie zwłaszcza do przesyłania sygnałów cyfrowych. Multipleksery cyfrowe łączą na ogół do 16 linii wejściowych.

Telefon (gr. tele= "zdalny" + gr. phoné ="głos") - urządzenie pozwalające na dwustronne przesyłanie głosu na odległość pomiędzy dwoma lub większą liczbą aparatów.

VPN (ang. Virtual Private Network, Wirtualna Sieć Prywatna), można opisać jako "tunel", przez który płynie ruch w ramach sieci prywatnej pomiędzy klientami końcowymi za pośrednictwem publicznej sieci (takiej jak Internet) w taki sposób, że węzły tej sieci są przezroczyste dla przesyłanych w ten sposób pakietów. Taki kanał może opcjonalnie kompresować lub szyfrować w celu zapewnienia lepszej jakości lub większego poziomu bezpieczeństwa przesyłanych danych.